Գրականություն(Հուսիկ Արա)

(Կինը) Անրի Գրիգորյան

Կարդալիս զգում ես հեքիաթի և իրականության միաձուլում։ Ասեմ , որ դժվար է բացատրել այն ամենը ինչ զգում և հասկանում ես ստեղծագործությունը կարդալիս։ Մնալով հավատարիմ իր ոճին՝ այս անգամ էլ հեղինակը պատմվածքը ավարտում է թողնելով անորոշության զգացողություն, որն էլ ստիպում է ընթերցողին մտածելու, պրպտելու, ինչո՞ւ չէ,  նաև ստեղծագործելու հնարավորություն։ Փորձեմ վերլուծել պատմվածքը․
Ես տասը տարի է ապրում եմ այս կնոջ հետ, բայց այս պատմությունը միևնույն է առեղծվածային է թվում ինձ: Ու ես այսօր միայն նկատեցի, որ նրա դեմքին կնճիռներ են հայտնվել:
Այս տողերը ասում են այն մասին, որ նրանց համատեղ ապրած 10 տարիները այնքան  հագեցած, առեղծվածային , ակնթարթային են անցել,  և նրանք այնքան երջանիկ են եղել, որ ամուսինը  չի էլ նկատել, որ   կինը ծերացել է, կնճռոտվել։ Նրանք կարևորել են հոգևոր արժեքները և միամյանց համար մնացել են այն գեղեցիկ երիտասարդները, ովքեր 10 տարի առաջ հանդիպել են , ահա թե ինչու օտար մարդկանց աչքին կինը պառավ էր,  և միայն իր ամուսինն էր տեսնում նրան՝ իր երբևէ  ունեցած գեղեցկությամբ և հմայքով։

Քաղաքագիտություն

Մայիսի 23-ին տասնամյա նախագահական պաշտոնից հրաժարվեց ՀՀ նախագահ՝ Սերժ Սարգսյանը: Ի հարկե, վերջինս տեղի ունեցավ ժողովրդի համառ և միասնական պայքարի շնորհիվ: Տասնյակ օրեր շարունակ ժողովուրդը փողոցում էր, պայքարում էր ցույցերի միջոցով, ամեն կերպ ցույց տալով իր վրդովվմունքը նորընտիր վարչապետի՝ Սերժ Սարգսյանի  և նրա վարած քաղաքականության նկատմամբ:Այդ օրերին քաղաքը կաթվածահար վիճակում էր գտնվում, մարզերից մարդիկ շտապում էին միանալ ցուցարարներին, ցանկանում եմ նշել, որ մենք պայքարում էին բարձր տրամադրությամբ, երգով և պարով:Միասին էինք՝ կողք – կողքի ծանոթ և անծանոթ, նույնիսկ այլ ազգի ներկայացուցիչներ միանում էին հայ ժողովրդին և միասին պայքարում:Շարժումը ղեկավարում էր Նիկոլ Փաշինյանը, նա տարիներ շարունակ եղել է ընդդիմադիր գործիչ և բազմից բարձրաձայնել է արդի քաղաքական խնդիրները:Շարժման առաջին օրերից ես մասնակցել եմ ցույցերին՝ իմ ընկերների, ուսուցիչների , դասընկերների հետ միասին: Պայքարի արդյունքում տեղի ունեցավ այսպես կոչված «Թավշյա Հեղափոխություն» , այսինքն հեղափոխությունը ընթացավ առանց զոհերի, բախումների, կորուստների:Կարծում եմ նման ելքի նպաստեց նաև սոցցանցը, քանի որ ամեն ոք, ամեն վայրկյան նկարում կամ ուղիղ միացում էր տալիս, ուստի կոպիտ սադրանքներ քողարկված ձևով կատարել գրեթե հնարավոր չէր, իհարկե շատ կարևոր էր նաև ժողովրդի համախմբվածությունը, հավատը իր առաջնորդի նկատմամբ: Սերժ Սարգսյանի հրաժարականին հաջորդեց վաչապետի նոր ընտրություններ, որից հետո ձևավորվեց նոր կառավարություն:Կարծում եմ ժողովուրդը հասավ իր նպատակին, սակայն հանգիստ նստել և սպասել հարկավոր չէ,  մեզանից յուրաքնչյուրը պետք է զգոն լինի , միշտ տեղեկացված քաղաքական ասպարեզում կատարվող փոփոխություններին և ամենաչնչին թերացումների ժամանակ կրկին գործի անցնի՝  պայքարի ձևն արդեն գիտենք:

Քաղաքագիտություն

Հայաստանի Հանրապետության օրենքը
«Խղճի ազատության և կրոնական կազմակերպությունների մասին » կատարվել են որոշ դրական փոփոպություններ , ամեն դեպքում ես այդպես եմ կարծում , ըստ այդ փոփոխությունների յուրաքանյուր ոք ունի խղճի և կրոնական դավանանքի ազատություն, իրավունք ունի դավանելու ցանկացած կրոնի կամ ընդհանարպես չդավանու որևէ կրոնի:Քաղաքացին ժամերգություններին, ծիսակատարություններին մասնակցում է ինքնակամ:Օրենքի հին տարբերակը իր մեջ ներառում էր հակասահմանադրական դրույթներ, որոնք հակասում էին միջազգային իրավունքներին:
Քաղաքացուն ազատ ընտրելու իրավանունք տալը ամեն դեպքում ճիշտ է , հակառակն իրենից ներկայացնելու էր շինծու , ցուցադրական մասնակություն , օրենքը չի պարտադրում քաղաքացուն աղանդավոր լինել այլ ընդհակառակը պաշտպանում է :

Սովորողների ռազմահայրենասիրական դաստիարակության մասին փաստաթուղթ

Մի քանի անգամ կարդացի այն, առաջին հայացքից աչքի էին ընկում ըստ ինձ բացասական, անհեթեթ թվացող դրույթները, փորձեցի գտնել որեէ դրական կետ , բայց ապարդյունք, ամեն դեպքում կներկայացնեմ իմ կարծիքը:
Ըստ նշված կետերից մեկի պետք է քարոզել և սովորողների մեջ սերմանել հայրենասիրություն, ճիշտ է գեղեցիկ է հնչում բայց ի՞նչ է նշանակում քարոզել հայրենասիրություն:
Մեկ այլ կետում նշված էր օտար մշակույթին անհաղորդ մնալը, զերծ մնալ այլասերումից, սա էլ մեղմ ասաց անհեթեթություն է, օտար մշակույթ է համարվում Շեքսպիրը, Բախը և այլն, այլասերումն էլ կարելի է յուրավի հասկանալ, իսկ օտար մշակույթը կարող է կերտել անհատի մեջ շատ կարևոր և արժեքավոր որակներ,  դրականը կյուրացնի սովորողը, թե ոչ,  դա արդեն իրենից է կախված և մատուցման ճիշտ ձևից:
Հայրենասիրությունը նույնպես կարելի է տարբեր կերպ մեկնաբանել, որոշ մարդիկ հայրենասիրությունը տեսնում են միայն սահմանին կանգնած զինվորների մեջ, իսկ ես հայրենասիրություն տեսնում եմ,  օրինակ ինչո՞ւ չէ,  բժշկի մեջ, ով անընդհատ կատարելագործելով իր գիտելիքները, փորձում է էլ ավելի օգտակար լինել հիվանդների համար:
Ոչ պակաս հայրենասեր է ուսուցիչը, ով ամեն կերպ փորձում է իր սովորողին ճիշտ ուղղու վրա կանգնեցնել, ձևավորել ազնիվ քաղաքացի:
Հայրենասեր է նաև լավ տնտեսագետը, բանվորը մի խոսքով յուրաքանչյուրը՝ ով իր գործի իսկական վարպետն է:
Փաստաթղթի հեղինակներին խորհուրդ կտայի ավելի կարևոր , լուրջ գործով զբաղվել, փորձել լուծել Հայաստանում առկա խնդիրներից որևէ մեկը

English

The Gift 

 By Donald J. Sears

He watched the snow fall outside the picture window while Bing Crosby sang White Christmas on the CD player. The newly decorated tree looked as good as ever, with its lights and tinsel and wooden soldiers hanging in th places.

This is my fourteenth Christmas, he thought as he turned back to the table and finished wrapping his mother’s present, a gift pack of Emeraude that he gave her every year.

As he put the present under the tree, his mother came in from work. She sold real estate and was out quite a lot lately.

“He Brain. The tree looks nice. What a day. Could you shovel the walk?”  was her  greeting.

:Sure, Mom,” he said as he stood up from crouching near the plastic fireplace.

” Mom,” he said as he put on his jacket, ” I don’t know why but it just doesn’t feel like Christmas to me, I know it’s only two days away but it just doesn’t feel like Christmas.”

“Oh, I know, honey. Can you take the garbage out on your way?”

Grabbing the half-tied Hefty bag, Brain stepped into the cold evening air. He tossed the bag into the open can and picked up  the shovel near the porch. As he worked at clearing away the snow, he couldn’t keerp from thinking how much he used to enjoy Christmas. The lights and the songs and the presents used to be a lot more fun. Now, it  was okay, but it just wasn’t the same. The magic that Christmas time used to bring simply didn’t come anymore.

Maybe it’s because  Dad isn’t around much anymore, he thought as the shovel scraped along the frozen walk. He had had  a ” weekend father” from the time  he was eight-since his parents’  divorce-and his Chistmases since then were spent half-a-day with Dad and half-a-day with Mom.

” Maybe yhat’s why I just can’t get in the mood anymore,” he said to himself. “Of maybe Dad  was right last year when he told me that Christmas is just for kids.”

“You’ll find as you get older that Christmas is really just another day. It’s nice for the little kids but when you’re  grown up, it’s not  that special anymore,” is how his father answered him last year  when he asked why it didn’t feel like Christmas then.

“I guess I’m just getting too old for Santa Claus and sleigh bells and stuff,” was Brian’s  conclusion as he stuffed the blade of the shovel into the newly piled snowbank, stomped his boots and walked inside.

He was taking off his coat when his mother called, “Brain, wash up, honey. Uncle Jim is coming over for dinner.”

Brain groaned as he headed for the bathroom. Uncle Jim wasn’t a bad guy but he was kind of boring and didn’t say much. It’s not  that Brian disliked his uncle; it was just that  he was an average person- on one special or exciting- and Brian wasn’t thrilled to be around him. As he washed, Brain braced himself for a long evening.

” Marry Cgristmas, Brain” Jim said when he oppened the door.

“Yeah, sure,” replied Brain in a half-hearted tone.

“The place looks very nice; You did a fine job. Santa is sure to stop here” Jim assured him.

I don’t think I’m  going to be able to take this guy all night if he keeps this up, Brian yhought to himself as he took his uncle’s coat.

“Jim,” Brian’s mother began, : will you take Brain to see the decorations downtown tommorrow? He needs to get into the spirit of things  a little more.”

” No, Mom, that’s okay,” snapped Brain. The thought of spending a whole day with his uncle made him ill.

“Sure. Be glad to,” Jim replied. I have to do some last minute shopping anyhow.”

No, really, that’s okay,” pleaded Brain, but his efforts did him no good. The last thing Jim said when he left that noght was, “See you tomorrow morning, Brain. Pick you up at ten.” Brain  resigned himself to the fact  that he was indeed going to spend the next day with his uncle, trying to   ” get into the spirit of Christmas.”

That night Brian lay in bed looking at the blanket of snow covering the lawn. The stars were out and the lights on the neigbors’ houses blinked a rainbow of colors. Smoke from their  chimneys billowed gently into the air. It was a Christmas postcard scene. His mother stuck her head into his room as she passed and  noticed  the winter scene outside.

“Sure looks like Christmas, doesn’t it?” she said.

“Sure does,” a Brainresponded and buried his head in his pillow.

When she had gone, he closed his eyes, took a deep breath and gently sobbed.

Jim showed up at ten sharp the following morning and he and Bria went into town.

“So you can’t get into the Christmas spirit, huh Brian?” Jim  asked.

“Nah, not really,” was Brian’s cold reply.

“Well, maybe your mom’s right. Meybe the decorations in all the stores will help,” Jim suggested as they headed into a bookstore.

“Maybe,”  Brian said, knowing that if anything was going to  brighten his spirits, it certainly wasn’t in a bookstore at Christmas.

He tagged along after Jim from store to store, never really shopping or even noticing the holiday displays. The two spoke little, which was fine with Brian who just wanted to get back home. He had realized from the start that the decorations and displays would not cheer him up, and being with his uncle just made it  worse. Maybe the best thing to do would be to just let Christmas pass-just like any other day-and forget about how special it used  to feel. His father had been right- Christmas is just for kids.”

“Heu Brian, over here,” shouted Jim, who  was standing in the doorway of a toy store. “I always make this my next to last stpo on Christmas eve.”

“Why? You don’t have any kids.”

“I know, but buying toys  sometimes makes me feel like a kid again. Try it. It might  help,” Jim said enthusiastically.

Brian was skeptical, and  certainly did not want to waste his money on a kid’s toy. He looked but could not bring himself to waste his money.

His uncle, on te other hand, bought four or five stuffed animals. Brain thought: This guy really is a nut. I can’t believe it. He’s spent close to 50 for the toys.

“Lent’s get going, Brian,” Jim said as they hurried to his car. “It’s getting late and we have one last stop to make before I take you home.”

Finally, this day of torture would be over for Brian and he jumped into the car, anxious to get home. On the way, they did not stop at another store, as  he had expected, but  at an apartment building he’d  never seen before. His uncle got out and yelled to him, ” Come on. And bring those toys.”

Brian grabbed the bag of stuffed animals and walked inside, thinking: Maybe Uncle Jim moved to yhis place and didn’t tell us.

“Why are we here?” Brian asked as they knocked on one  of the thired-floor anpartment doors.

Jim paused for a moment, then said wiyh a smile,”Friends of mine live here.”

“Why are we here?” Brian asked as they knocked on one of the yhird-floor apartment doors.

Jim paused for a moment, then said with a smile,”Friends of mine live here.”

“Why are they?” Brian pressed.

“I don;t know. I never met them,” was Jim’s perplexing reply as a woman answered the door.

“He. My name is Jim and this is Brain. We got your name from the local relief fund and we’d like you to have these.” Jim took the bag from Brian and handed it to the woman, who simply looked at it and smiled. She motioned for them to come in and showed them into the living room. There was no tree. There were no lights. There was no plastic fireplace and no Bing Crosby. Just a little girl, maybe four years old.

The woman hid the bag behind a chair, took out a teddy bear,  and without a word gave it to Jim. He in turn it to Brian and nodded oward the girl.

Brian went over to the girl and knelt beside her. She looked up and immediately saw the stuffed bear he was holding. He held it out for her to take and at first she hesitated but after her mother assured her that it was all right, she took the boy.

Brian stood up and watched as the girl’s big brown eyes welled up with tears of joy. She hugged and kissed the bear  with all her strength and then cradled it gently in her arms. He looked at Jim, not knowing what to do. Jim smiled and simply said, “Merry Christmas,” to the woman and her daughter. Turning to go, he whispered, “Come on Brian.”

As the two went toward the door, the little girl put down her new tresure and rushed over to Brian. She could hardly reach his hand  but she took hold of it in both of hers and softly said to him, ” Marry Christmas,” then kissed the back of his hand ever so gently. Brian did not know what to say and  simply walked out the door,  lokking back only once to see the  little girl and her mother smiling at them.

Neither Brian or his uncle said anything in the car on the way home. Brian thought of nothing but that little girl and Jim just smiled. Whem they got to Brian’s  house, Jim broke their silence wiyh a simple, ” Looks like it’ll be a white Christmas this year  after all. Good night, Brian.

Brian stood watching for a minute as his uncle drove away. He looked at the neighbors’ houses covered with snow, and the  billowong smoke rising from the chimneys, and felt  a warm glow inside–a feeling he had for a long time. He could not keep from smiling and he felt like running and jumpig and singing Christmas carols out loud. Then, as if struck by a burst of lightning, he realized what had just happened. His uncle that nigh had shown him where to find the Christmases he had only remembered.’

That little girl’s happiness and joy had filled him with the warmth of childlike affection and love. By showing that little girl some kindness, he had  receivrd one of the greatest gifts he had ever known. He had given the spirote of Christmas.

Then he thought of what his father had said. “Christmas is for kids,” he said out loud. Only children know how to give pure, unselfish love that is not marred by the disappointments and discouragments of life. And in so giving, they make Christmas day, and every day, bright, and special, and wonderfull.

With a new understanding and a renewed sense of the season, Brian looked up at the stars and softly said, “Marry Christmas”.

Նվերը

Նա դուրս էր նայում նկարազարդ պատուհանից տեղացող ձյանը, մինչ խտասկավառակից հնչում էր Բինգ Քրոսբիի “White Cristmas” երգը: Նոր զարդարված ծառը՝ իր լույսերով և փայլերով, ծառից կախված փայտե զինվորիկներով, գեղեցիկ էր ինչպես երբեք: «Սա իմ 14-րդ Սուրբ Ծնունդն է»,- մտածեց այն ժամանակ, երբ շրջվեց դեպի սեղանը և վերջացրեց մայրիկի նվերի՝ “Emeraude” օծանելիքի (ամեն տարի էլ նվիրում է) փաթեթավորումը: Հենց նա նվերը դրեց ծառի տակ, մայրիկը աշխատանքից տուն մտավ։ Նա անշարժ գույք է վաճառում և վերջերս բավականին շատ էր լինում դրսում:

-Բարև, Բրայն, տոնածառը շատ գեղեցիկ է, ի՜նչ օր է, կարո՞ղ ես մաքրել ոտքի ճանապարհը ձյունից:

-Իհարկե, մայրիկ,-ասաց նա՝ ոտքի կանգնելով բուխարու մոտ թափթփված իրերի միջից:

-Մայրիկ,- ասաց՝ հագնելով բաճկոնը,- չգիտեմ ինչու, այս տարի այդքան էլ տրամադրված չեմ Սուրբ Ծնունդ նշելու, ես գիտեմ, որ ընդամենը երկու օր է մնացել, բայց չեմ կարողանում տրամադրվել:

– Այո, ես գիտեմ, անուշիկս: Կարող ես աղբը դուրս տանել:

Ճանկելով ոչ լավ կապված աղբի տոպրակը`Բրայնը դուրս եկավ ցուրտ երեկոյին: Նա մուտքի մոտից աղբի տոպրակը նետեց բաց աղբամանի մեջ և վերցրեց բահը:

Երբ ձյունն էր մաքրում, չէր կարողանում չմտածել, թե նախկինում որքան մեծ հաճույք էր ստանում  սուրբծննդյան տոներից: Ե՛վ լույսերը, և՛ երգերը, և՛ նվերները շատ ավելի ուրախություն էին պատճառում: Հիմա ամեն ինչ լավ է, բայց այդ զգացողությունը ուղղակի նույնը չէ, այն կախարդանքը, որ  սուրբծննդյան տոները բերում էին, հիմա պարզապես այլևս չի գալիս: Հավանաբար, դա այն պատճառով է, որ հայրիկը այլևս իր հետ չէ, մտածում էր նա ՝ բահով խզխզացնելով ոտքի ճանապարհի սառույցը: Նա ութ տարեկանից՝ ինչ ծնողները բաժանվել են, ունեցել է «հանգստյան օրերի հայր» և Սուրբ Ծնունդները անցել են օրվա կեսը հայրիկի հետ, կեսը՝ մայրիկի:

«Երևի հենց դրա համար ես այլևս չեմ կարողանում տրամադրվել,- ասաց նա ինքն իրեն,- կամ երևի հայրիկը ճիշտ էր, որ Սուրբ Ծնունդը երեխաների համար է: Մեծանալով դու պարզում ես, որ Սուրբ Ծնունդը իրականում մեկ այլ օր է: «Փոքր երեխանների համար հաճելի է, բայց երբ մեծանում ես, նա չունի այն հաճույքը, ինչ այն ժամանակ», այսպես էր հայրիկը պատասխանել նրան անցյալ տարի, երբ հարցրել էր, թե ինչու նա սիրով չի սպասում Սուրբ Ծնունդին։

«Ես կարծում եմ, որ չափազանց մեծ եմ Ձմեռ պապիկի, սահնակ քշելու և նման բաների համար»: Դա էր Բրայնի եզրակացությունը այն ժամանակ, երբ նա խրեց բահը նոր հավաքած ձյան կույտի մեջ, թափ տվեց իր կիսաճտքավոր կոշիկները և մտավ ներս։ Վերարկուն էր հանում, երբ մայրը ձայն տվեց.

-Բրայն, լվացվի՛ր, անուշիկս։ Քեռի Ջիմը գալու է ճաշին։

Բրայնը փնթփնթաց և գնաց լոգարան։ Քեռի Ջիմը վատ մարդ չէր։ Բայց նա մի տեսակ ձանձրալի էր և քիչ էր խոսում։ Այնպես չէ, որ Բրայնը ատում էր քեռուն, պարզապես նա սովորական մարդ էր, «ոչ ոք յուրահատուկ կամ հետաքրքիր չէ», և Բրայնը ոգևորված չէր նրա հետ լինելու մտքից։ Այն ժամանակ, երբ լվացվում էր, ինքն իրեն դատապարտեց երեկոն քեռի Ջիմի հետ անցկացնելուն։

-Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ ,-Բրայնի դուռը բացելով՝ ասաց Ջիմը։

-Այո, իհարկե,- պատասխանեց Բրայնը անտարբերությամբ։

-Տունը շատ գեղեցիկ տեսք ունի, դուք հիանալի գործ եք արել։ Ձմեռ պապը անշուշտ այստեղ կանգ կառնի,-վստահեցրեց Ջիմը։

«Վախենում եմ, որ ես չեմ կարողանա դիմանալ այս մարդուն մի ամբողջ երեկո, եթե նա այսպես շարունակի», մտածում էր Բրայնը, երբ վերցրեց քեռու վերարկուն։

Ջիմ,- սկսեց Բրայնի մայրը,- կտանե՞ս նրան՝ քաղաքի զարդարանքները տեսնելու։ Հարկավոր է, որ զգա տոնի ոգին։

-Ո՛չ, մայրիկ, ամեն ինչ կարգին է,- պատասխանեց Բրայնը։ Ամբողջ օրը քեռու հետ անցկացնելու միտքը նրան հիվանդացնում էր։

-Իհարկե, անհոգ եղիր,- պատասխանեց Ջիմը։ Ես, միևնույն է, պետք է մի քանի ուշացած գնումներ կատարեմ։

-Ոչ, իսկապես ամեն ինչ լավ է, խնդրեց Բրայնը։ Բայց նրա ջանքերը ապարդյուն էին։ Վերջին բանը, որ Ջիմն ասաց այդ գիշեր հեռանալիս, հետևալյն էր.

-Կհանդիպենք վաղը՝ առավոտյան, Բրայն։ Ես քեզ կվերցնեմ ժամը տասին։

Բրայնը համակերպվեց այն փաստի հետ, որ ինքը անշուշտ անցկացնելու է իր օրը քեռու հետ՝ փորձելով «զգալ Սուրբ Ծնունդի ոգին»։ Այդ գիշեր՝ անկողնում պառկած, նա նայում էր ձյան վերմակին, որը ծածկել էր մարգագետինը։ Աստղերը շողում էին, և հարևանների տների լույսերը ծիածանի գույներ էին առկայծում։ Նրանց ծխնելույզներից ծուխը նրբորեն դուրս էր գալիս դեպի երկինք։ Դա իսկական Սուրբ Ծննդյան օրվա բացիկի տեսարան էր։ Մայրը, երբ անցնում էր այդտեղով, գլուխը մտցրեց սենյակ և նկատեց ձմեռային այդ տեսարանը։

-Իսկական Սուրբ Ծնունդ է, չէ՞,- ասաց նա։

-Իհարկե,- Բրայնը արձագանքեց և գլուխը թաղեց բարձի մեջ։ Երբ մայրը գնացել էր, նա փակեց աչքերը, խորը շնչեց և ցածրաձայն լաց եղավ։

Ջիմը հայտնվեց հաջորդ առավոտյան՝ ուղիղ տասին, և Բրայնի հետ գնացին քաղաք։

-Այսպիսով, դու չես կարողանում տրամադրվել  սուրբծննդյան տոներին, հա՞, Բրայն , – հարցրեց Ջիմը։

-Ոչ, իսկապես ,- եղավ Բրայնի սառը պատասխանը։

-Դե, հնարավոր է՝ մայրդ ճիշտ է։ Հավանաբար բոլոր խանութների զարդարանքները կօգնեն քեզ, – Ջիմը առաջարկեց այն ժամանակ, երբ նրանք գնում էին գրախանութի կողմը։

-Գուցե,- ասաց Բրայնը՝ համոզված լինելով, որ եթե ինչ- որ բան կբարձրացնի իր տրամադրությունը  սուրբծննդյան տոներին, դա անշուշտ գրախանութը չէ։

Նա, Ջիմի հետևից ընկած, գնում էր խանութից խանութ՝ երբեք իրականում գնումներ չկատարելով և ոչ էլ նկատելով տոնական ցուցադրումները։ Նրանք երկուսն էլ խոսում էին քիչ, ինչը Բրայնի սրտով էր, որը պարզապես ցանկանում էր վերադառնալ տուն։ Նա հենց սկզբից էլ գիտեր, որ զարդարանքներն ու ցուցադրումները երբեք չեն ուրախացնի իրեն, և քեռու հետ լինելը վիճակը ավելի էր վատացնում։ Գուցե ամենալավ բանն այն է, որ ուղղակի թողնեն՝ Սուրբ Ծնունդը անցնի- գնա, ինչպես մյուս օրերը և մոռանանք այն մասին, թե ինչպիսի յուրահատուկ զգացմունքներ ենք ապրել։ Հայրը ճիշտ էր. Սուրբ ծնունդը հենց երեխաների համար է։

-Հե՜յ, Բրայն, արի այստեղ , – բղավեց Ջիմը, որ կանգնած էր խաղալիքի խանութի շեմին։ – Ես միշտ Սուրբ ծննդյան նախօրեին վերջին կանգառը անում եմ այստեղ։

-Ինչո՞ւ։ Դու երեխաներ չունես։

-Գիտեմ, բայց երբ խաղալիք եմ գնում, ինձ երեխա եմ զգում։ Դա կարող է օգնել, փորձիր, – ասաց Ջիմը խանդավառությամբ։

Բրայնը թերահավատ մարդ էր և անշուշտ չէր ցանկանա վատնել գումարը խաղալիքի վրա։ Նա նայում էր, բայց չէր կարողանում ինքն իրեն համոզել, որ ծախսի փողը։

Նրա քեռին, հակառակը, գնեց 4 թե 5 փափուկ խաղալիք։ Բրայնը մտածեց. «Այս մարդն իսկապես հիմար է։ Հավատս չի գալիս։ Նա ծախսել է մոտավորապես 50$ խաղալիքների վրա»։

-Արի գնանք, Բրայն, – ասաց Ջիմը՝ շտապելով դեպի մեքենան։ – Ուշ է արդեն, և մենք դեռ մի տեղ էլ պիտի կանգ առնենք, նախքան քեզ տուն տանելը։

Վեջապես օրվա տառապանքը կավարտվի Բրայնի համար, և նա ցատկեց մեքենան տուն հասնելով մտահոգված։ Ճանապարհին նրանք կանգնեցին ոչ թե ուրիշ խանութի մոտ, ինչպես ինքը ակնկալում էր, այլ մի բնակելի շենքի դիմաց, որը նա նախկինում երբեք չէր տեսել։ Քեռին իջավ մեքենայից և կանչեց.

– Գնացինք: Հետդ բեր այդ խաղալիքները։

Բրայնը վերցրեց փափուկ խաղալիքներով պայուսակը և գնաց՝ մտածելով. «Հավանաբար քեռի Ջիմը տեղափոխվել է այստեղ և մեզ ոչինչ չի ասել»։

-Ինչո՞ւ ենք մենք այստեղ, – հարցրեց Բրայնը, երբ թակում էին երրորդ հարկի բնակարաններից մեկի դուռը։

Ջիմը մի պահ դադար տվեց և ասաց ժպտալով.

– Իմ ընկերները այստեղ են ապրում։

– Ովքե՞ր են նրանք, – պնդեց Բրայնը։

-Ես չգիտեմ, երբեք չեմ հանդիպել նրանց, – անորոշ պատասխանեց Ջիմը, երբ մի կին բացեց դուռը։

-Բարև, իմ անունը Ջիմ է, իսկ նրանը՝ Բրայն։ Մենք ձեր անունը վերցրել ենք տեղական բարեգործական ֆոնդից և կուզենայինք, որ դուք վերցնեք սրանք։ Ջիմը վերցրեց պայուսակը Բրայնից և հանձնեց կնոջը: Կինը պարզապես նայեց պայուսակին և ժպտաց։ Նա ներս հրավիրեց հյուրերին և ուղեկցեց դեպի հյուրասենյակ։

Տոնածառ չկար։ Լույսեր չկային ։ Չկար բուխարի և ոչ էլ Բինգ Քրոսբի։ Պարզապես մի փոքրիկ աղջիկ՝ մոտավորապես 4 տարեկան։ Կինը թաքցրեց պայուսակը աթոռի հետևում, վերցրեց խաղալիք արջուկը և առանց որևէ խոսք ասելու տվեց այն Ջիմին։ Նա էլ իր հերթին տվեց այն Բրայնին և գլխով ցույց տվեց աղջկան։ Բրայնը մոտեցավ աղջկան և ծնկի եկավ նրա կողքին։ Աղջիկը վերև նայեց և անմիջապես տեսավ այդ փափուկ արջուկը նրա ձեռքին։ Բրայնը մեկնեց արջուկը աղջկան: Սկզբում աղջիկը վարանեց, բայց երբ մայրը հավանություն տվեց,  վերցրեց խաղալիքը։ Բրայնը ոտքի կանգնեց և նայում էր, թե աղջկա մեծ, շագանակագույն աչքերը ինչպես են լցվում ուրախության արցունքներով։ Նա ամբողջ ուժով գրկեց արջուկին և համբուրեց, հետո քնքշորեն օրորեց նրան։ Բրայնը նայեց Ջիմին՝ չիմանալով ինչ անել։ Ջիմը ժպտաց և պարզապես ասաց.

-Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ։

Շրջվելով գնաց դեպի դուռը և շշնջաց.

-Գնացինք, Բրայն։

Երբ երկուսն էլ գնացին դեպի դուռը, փոքրիկ աղջիկը ձեռքից վայր դրեց իր նոր գանձը և շտապեց Բրայնի մոտ։ Աղջիկը հազիվհազ կարողացավ հասնել նրան, բայց իր երկու ձեռքերով բռնեց նրա ձեռքը և ջերմորեն ասաց.

-Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ:

Հետո համբուրեց նրա ձեռքը այնքան քնքշորեն։ Բրայնը չգիտեր՝ ինչ ասեր և պարզապես դուրս եկավ դռնից՝ ընդամենը մեկ անգամ հետ նայելով՝ տեսնելու փոքրիկ աղկջան ու նրա մայրիկին, որ ժպտում էին իրեն։

Ո՛չ Բրայնը, ո՛չ էլ նրա քեռին ոչինչ չասացին տուն գնալու ճանապարհին: Բրայնը ոչնչի մասին չէր մտածում, բացի փոքրիկ աղջկանից, և ժպտում էր ջերմորեն: Երբ նրանք հասան Բրայնենց տուն, Ջիմը խախտեց լռությունը.

-Երևում է, որ այս տարի վերջապես սպիտակ Սուրբ ծնունդ է լինելու: Բարի գիշեր, Բրայն:

Բրայնը մեկ րոպե կանգնած նայում էր, թե ինչպես է հեռանում քեռու մեքենան: Նա նայեց հարևանների՝ ձյունով պատված տանիքներին և ծխնելույզից դուրս եկող ծխին և ջերմություն զգաց, որը երկար ժամանակ էր՝ չէր զգացել: Տղան չէր կարողանում զսպել իր ժպիտը և ցանկանում էր ցատկել, վազել ու բարձրաձայն սուրբծննդյան երգեր երգել: Եվ կարծես կայծակի հարվածի պես հանկարծ նա հասկացավ, թե հենց նոր ինչ կատարվեց: Քեռին այդ գիշեր նրան ցույց տվեց, թե որտեղ կարող է գտնել այն Սուրբ Ծնունդը, որը նա միայն հիշում էր: Փոքրիկ աղջկա երջանկությունն ու ուրախությունը նրա հոգին լցրեցին մանկական ջերմությամբ ու սիրով: Այդ փոքրիկ աղջկա նկատմամբ բարություն ցուցաբերելով՝ նա ստացավ ամենամեծ նվերը, որ կարող էր պատկերացնել: Նրան տվել էին Սուրբ Ծննդյան ոգին:

Այնուհետև նա մտածեց, թե ինչ էր ասել հայրը:

-Սուրբ ծնունդը երեխաների համար է, – ասաց նա բարձրաձայն:

Միայն երեխաները գիտեն՝ ինչպես տան ոչ եսասիրական ու անաղարտ սեր, որը չի ապականվել կյանքի հիասթափություններով և հուսահատություններով: Նման կերպ վարվելով՝ նրանք դարձնում են Սուրբ Ծնունդի օրը և յուրաքանչյուր օր ավելի վառ, յուրահատուկ և հրաշալի: Սուրբծննդյան օրվա մասին նոր պատկերացումներով Բրայնը նայեց աստղերին և ջերմորեն ասաց

English

Ex. 1 

 

  1. We were sitting at the breakfast table when the doorbell rang.

  2. He met a lot of friendly people while he was working in California.

  3. When they left the museum, the sun was shining.

  4. The students were playing cards when the teacher came in.

  5. While the children were sleeping, their parents were watching TV.

  6. It started to rain while she was watering the flowers in her garden.

  7. When I opened the door, it was raining.

  8. While Henry was having a drink at the bar, his wife was swimming in the sea.

  9. He heard a loud bang while he was talking to his friend.

  10. While he was taking a shower, his dogs were eating his steaks.

     

 Ex. 2
  1. I my keys, so I can’t open that door.
  2. Columbus in the New World in 1492.
  3. Nina her leg. She is still in hospital.
  4. I here all my life.
  5. Colin for Brazil this morning.
  6. Last winter Robin with his father in the Alps for three days.
  7. Ellen with her left hand.
  8. She a language course in Paris last summer.
  9. anyone yet?
  10. I Paul today, but I him last Sunday.

 

Ex. 3

  1. We were watching TV when it started to rain.
  2. I wanted to visit you yesterday, but you were not at home.
  3. Look! It is raining, so we can’t go to the beach.
  4. There are a lot of clouds! It is going to rain soon.
  5. The sun rises in the east.
  6. Since 2011 they have visited their son every year.
  7. While the doctor was examining Mr Jones, his son was waiting outside this morning.
  8. I have been waiting for my girlfriend for two hours.
  9. After Larry had seen the film on TV, he decided to buy the book

Էկոլոգիա

Անհիշելի ժամանակներից մարդը«ընկերություն» է արել բնությանհետ ու վերցրել նրանից իրենանհրաժեշտ գրեթե ամենբան`քարից սկսած մինչևամենաթանկարժեքմետաղը`ոսկինՍակայներբխոսքը գնում է մարդու համարայնքան կարևոր կենսական օղակի մասինինչպիսին թթվածինն է,առանց որի մենք մի վայրկյան անգամ ապրել չենք կարողակամայից հիշում ենք բնության ամենագեղեցիկ զարդիծառիմասինՉէ որ հենց ծառերիշնորհիվ ֆոտոսինթեզ կոչվող երևույթիմիջոցով է տեղի ունենում օդի հարստացումը թթվածնովՀետադարձ հայացք գցելով մարդկության անցյալին`անվիճելիորենկզգանքթե ինչ մեծ դեր են ունեցել և ունեն ծառերը մեր կյանքում:Նրանք հումք են հանդիսանում թղթի ստացման գործումծառիցստացվող փայտից պատրաստվել և պատրաստվում են սեղաններ,աթոռներմահճակալներպահարաններխաղալիքներ և անգամտներ և այսպես կարելի է անվերջ թվելՄեծ է ծառի դերը նաևկենդանական աշխարհի կյանքի ու կենսագործունեության համար:Չէ՞ որ նրանցից մի քանիսըինչպես օրինակ սկյուռիկներըապրումեն հենց ծառերի փչակներումինչպես նաև թռչունների մեծ մասըբույն են դնում հենց ծառերի վրա:

Վերջին հարյուրամյակի ընթացքում աշխարհի անտառների մակերեսը կրճատվել է 1, 5 անգամ և շարունակվում է կրճատվել։ Ոչնչացվում են Ամազոնի ավազանի (մոտ 5 միլիոն կմ2 մակերեսով) անտառները։ Շրջակա միջավայրի պահպանման հարցերը սերտորեն կապված են հասարակության սոցիալական կարգի հետ։ Կապիտալիստական երկրներում բնական միջավայրի աղտոտումը նպաստում է էկոլոգիական ճգնաժամի առաջացմանը, որը սուր կերպով դրսևորվում է հատկապես ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի, ԳՖՀ-ի և այլ զարգացած կապիտալիստական երկրների մի շարք քաղաքներում և արդյունաբերության շրջաններում։ Արտադրամիջոցների նկատմամբ մասնավոր սեփականությունը և բարձր շահույթ ստանալու մրցությունը անհնար է դարձնում բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործումը, և շրջապատող բնական միջավայրի պահպանման համար առանցքային միջոցառումների ձեռնարկումը։

Մենք` հայերս, ունենալով մասշտաբով փոքր հայրենիք, էլ ավելի լավ պետք է գիտակցենք մեր Հայաստանի անտառների արժեքը, դերն ու նշանակությունը: Առավել մեծ պատասխանատվությամբ պետք է իրականացվեն արգելոցների և հսկվող կանաչ տարածությունների պահպանությունը: Եկեք մի պահ պատկերացնենք, թե ինչ մեծ տնտեսական զարգացում կարող են ունենալ այն երկրները, որոնք ունեն անծայրածիր անտառային գոտիներ, հետևաբար զարգացած փայտամշակման ձեռնարկություններ և այլն: Հայաստանի անտառամերձ գյուղական շրջաններում սոցիալական վիճակի պատճառով բնակիչները ստիպված դիմել են ապօրինի ծառահատումների: 90-ական թվականներին, ժողովուրդը բնակարանների տաքացման համար այլընտրանք չունենալու պատճառով ստիպված գնաց զանգվածային ծառահատումների: Արդյունքը եղավ այն, որ Հայաստանում զգալի քանակությամբ ծառեր հատվեցին: Մասնավորապես՝ Երևան քաղաքի տարբեր համայնքներում գրեթե վերացան բակային կանաչ գոտիները: Վերացավ Հաղթանակ զբոսայգու և Կասկադի հարևանությամբ գտնվող անտառային գոտին, որը պաշտպանում էր Կենտրոն համայնքի, հատկապես Աբովյան փողոցի հարակից շրջաններն ու տները քամուց ու փոշուց, իսկ փոշին մեծ վնաս կարող է հասցնել մարդու շնչառական ուղիներին: Եվ այնուամենայնիվ եկեք պատկերացնենք, թե ինչ կլիներ, եթե մեր կյանքում չլինեին ծառերը: Մարդիկ կզրկվեին զգալի թթվածնային պաշարներից, ինչը կբերեր տարբեր տեսակի հիվանդությունների առաջացմանն ու զարգացմանը, շատ կենդանիներ կզրկվեին իրենց «տներից»:

Բայց այս ամենի փոխարեն ավելի լավ է մտածենք, թե ինչ կարելի է անել մեր Հայաստանի, մեր Երևանի ծառերը պահպանելու համար: Ինչպե՞ս պայքարել ապօրինի ծառահատումների դեմ: Հայաստանում անտառահատման արդյունքում այսօր կորցրել ենք հումուսային շերտը, սողանքներ են առաջանում, անապատացման վտանգ կա, ունենք ջրի և օդի աղտոտման կորուստ, փոխվել է կլիման և այլն: Շատ կարևոր խնդիր է անտառային հողերի օտարումը: ԱՊՀ երկրներում 1 բնակչին բաժին ընկնող կանաչ տարածությունը 2,9 հեկտար է, Հայաստանում՝ 0,1 հեկտար է: Սա նշանակում է, որ Հայաստանի բնակիչը 29 անգամ պակաս թթվածին է ստանում: Ամեն տեղական համայնք պետք է նախաձեռնի և իրականացնի ծառատունկեր, ինչը կբերի մեր շրջապատի, մեր բնության մաքրության պահպանման և ծառերի նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքի մեծացմանը, ինչն էլ իր հերթին մարդկանց կպատճառի մեծ գեղագիտական հաճույք: Եվ իհարկե բնությունն էլ իր հերթին այս ամենը անպատասխան չի թողնի: Ամենակարևորն այն է, որ ծառ կարելի է կտրել 5-10 րոպեում, իսկ որպեսզի նորատունկ շիվը ծառ դառնա կպահանջվեն տասնյակ տարիներ:

Էկոլոգիա

Գետը համայնքում նախագծի շրջանակներում ես, կենսաբանների, էկոլոգների խմբից մի քանի սովորողներ, կազմակերպեցինք քայլարշավ  Արգավանդ -Կարմիր բլուր -Չարբախ ուղղությամբ: Շրջեցինք կարմիր բլրի տարածքով: Այնուհետև քայլեցինք դեպի Հրազդան գետը: Գետը այդ հատվածում բավական վարար է, միայն լսելով գետի խշշոցն ու քրքջոցը կտրվում ես առօրյայից, հայտվում մեկ այլ իրականության մեջ։
Չարբախի հատվածում գետը գտնվում է բնակավայրերին մոտ, որի պատճառով շատ էին աղբի մնացորդները: Ոչ մեկին հաճելի չէր գետի աղտոտվածությունը, և այդ տարածքի տհաճ հոտը, որը առաջին հերթին վնաս է հենց իրենց՝ բնակիչների առողջությանը: Մեր ուժերի չափով մաքրեցինք աղբը, բայց անհրաժեշտ է ավելի կոնկրետ գործողություններ կիրառել, սա մեզանից յուրաքանչյուրի խնդիրն է։

Создайте бесплатный сайт или блог на WordPress.com. Тема: Baskerville 2, автор: Anders Noren.

Вверх ↑